Een van de meest opvallende culturele fenomenen van de laatste jaren is de sterke drang naar herinneren. Een voorbeeld waar de drang om te herinneren centraal staat en waar mediëring zichtbaar is, is het Mozartjaar. Blijkbaar mogen we Mozart en zijn repertoire niet vergeten en wordt er daarom een jaar ingelast om Mozart in ons cultureel geheugen vast te leggen. De aanleiding om Mozart in 2006 collectief te herinneren was omdat op 27 januari het 250 jaar was geleden dat Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) werd geboren. Het Mozartjaar stond met behulp van mediale middelen in het teken van diverse Mozart evenementen waarbij voornamelijk Mozarts’ muzikale repertoire centraal stond. De meeste evenementen werden gehouden in de twee bekendste Mozartsteden: Salzburg en Wenen. Plaatsen waar in een figuurlijke of in dit geval een letterlijke betekenis een herinnering aan is verbonden. Pierre Nora noemt dergelijke plaatsen een ‘lieux de mémoire’ of in de woorden van Wesseling ‘een plaats van herinnering’. [28] Beide plaatsen die na de Tweede Wereldoorlog in de vergetelheid zijn geraakt kregen dankzij dit evenement een nieuwe impuls en hebben een plek verworven binnen ons culturele geheugen.
Het doel van het Mozartjaar was volgens de artistieke directeur van het Weense Mozart jaar om het ‘wonder’ Mozart te herinneren en vanuit verschillende invalshoeken te belichten. Om dit te kunnen bereiken kwamen er verschillende mediatechnieken om de hoek kijken. Bestaande herinneringen over Mozart werden in nieuwe mediumvormen gegoten waardoor Mozart vanuit een nieuw hedendaags perspectief werd belicht. Hierdoor was er sprake van het remediëren van Mozart als persoon maar waar het voornamelijk om ging was dat Mozarts’ repertoire een nieuwe impuls kreeg en zodoende voor een breder publiek toegankelijker werd. Mede dankzij het internet, televisie, radio, tentoonstellingen, theatervoorstellingen, nieuwe muziek werden deze ontwikkelingen mogelijk gemaakt.
Een nadeel van al deze technieken kan zijn dat meer de nadruk op het medium komt te liggen waardoor er sprake is van hypermediacy. [29] Een verschil met vroeger is dat tegenwoordig een herinnering op zoveel verschillende manieren geremedieerd kan worden. Bij het Mozartjaar was dat ook het geval. Tot in de kleinste details werd alles in Mozartstijl gegoten. Het culturele doeleinde waar de artistieke directeur over sprak leek geheel naar de achtergrond verdwenen en er een verschuiving plaats vond naar een commercieel doeleinde. Een gevolg was dat de toeschouwer het gepresenteerde als overdreven bestempelde waardoor er sprake was van ‘kitschification’. Hier wordt mee bedoeld dat de bestaande herinneringen over Mozart werden verkitscht. Het lijkt er zelfs op in onze tijd kitsch het middel is om alle complexiteit uit een gegeven te halen. In dit geval gaat het om historische correctheid en het repertoire van Mozart. De historici zullen het met Greenberg eens zijn dat kitsch voor de massa is en het de authentieke waarde van de herinnering aantast. [30] Kitsch is een integraal middel van onze westerse maatschappij geworden en is min of meer door onze samenleving geaccepteerd. Volgens Sturken is kitsch in de 21e eeuw een middel of object om een herinnering op een onschuldige en comfortabele manier in je geheugen op te slaan. In haar ogen zorgt kitsch voor het versimpelen van een hoge en lage cultuur en ontstaat er volgens haar een comfortcultuur waar dit onderscheid is verdwenen. [31]
De historici zullen de hedendaagse Mozart niet kunnen waarderen omdat het de authenticiteit van Mozart aantast. Deze historici bestempelen het Mozartjaar dan ook als een kitschevenement. Zij geven de voorkeur aan een authentieke, klassieke ervaring. Duidelijk is geworden dat het beeld wat er vroeger over Mozart heerste geheel anders is dan het beeld dat er nu over Mozart bestaat. Vroeger was Mozart alleen maar voor de hoogopgeleide elitaire bevolking, tegenwoordig wordt Mozart door iedereen toegeëigend. Hierdoor wordt het duidelijk dat er binnen ons cultureel geheugen een verschuiving heeft plaatsgevonden waarbij Mozart voor iedereen uit elke bevolkingslaag toegankelijk is geworden. Dankzij de organisatie van ‘het Mozartjaar’ en de ontwikkeling op het gebied van media en techniek is dit tot stand gekomen. Duidelijk is dat het beeld wat men voorheen over Mozart had is veranderd en verschoven naar een moderne gemediëerde Mozart die inspeelt op de behoefte van diverse bevolkingsgroepen.
